AKHİSAR KULİS HABER

ÇOCUKLARA OKUMAYI SEVDİRMEK

ÇOCUKLARA OKUMAYI SEVDİRMEK
Esra Kurtuluş( esrakurtulus@akhisarkulishaber.com )
Sosyal Çalışmacı, Çocuk Gelişim Uzmanı ve Nefes Terapisti Esra Kurtuluş’un kaleminden “Şifa Tanecikleri” adlı fark yaratan yazıları her Çarşamba akhisarkulishaber.com’da
27 Ekim 2021 - 11:46

Okumak eğlencelidir. Okumak ilham verir ve yeni fikirlere kapı açar.
Çocukları okumaya nasıl alıştırmalı? Nasıl motive etmeli?

Bir kaç başlık altında genel olarak yapmaya çalıştıklarımı yazacağım. Bu şekilde kurallar listesi gibi gelebilir ama uygulamak için sadece konfor alanımızdan çıkmamız ve şimdiye kadar yapmadığımızı yaparak zamanla değişimi görmeye değer.

      Ne kadar erken o kadar iyi
Bebeklikten itibaren kitaplarla sıkı bir ilişki geliştirilmeli. 3. aydan itibaren bebeklere kitap okunmasını tavsiye ediyor uzmanlar. Bunun bir kuralı yok, akademik kaygılarla nasıl, hangi kitapları okumalıyım diye düşünmeye de gerek yok. Basit hayvan hikayeleri, kendinizce uydurduğunuz masallar tarzında olması kafi. Ne kadar erken hem görsel hem işitsel olarak kitapla tanışırsa o kadar iyi. Daha sonraki aylar içinse elinde oynayabileceği, içinde hayvanların veya basit eşyaların resmi olan küçük kitaplar olabilir.

Bebek arabasına asılan küçük kitaplar da  yol için harika oluyor. Yolda giderken ilgilenebileceği cinsten. Bu kitapları aldıktan sonra bebeğinizin veya çocuğunuzun pür dikkat sizi dinlemesini veya kitapla ilgilenmesini beklemeyin. Siz sadece gösterin, hayvanların, eşyaların isimlerini söyleyin yeter.

    Doğru formatta kitaplar
Çocukların dikkatlerini çekecek kitaplar. Okuma seviyesine göre kitaplar. 
Örneğin birinci seviye okuyan için daha az yazılı ve çok resimli kitaplar.
İkinci seviye için yazıları daha çok…
    Onlara kitap okumak
Kitap okuma alışkanlığının temeli bu. Kendisine kitap okunan çocuk, okumayı öğrendiği andan itibaren kendi kendine okumak için daha istekli oluyor.
Birlikte kitap okunulan çocuk bizimle vakit geçirdiği ve kaliteli vakit içinde olduğumuz için kitap ve anne, kitap ve baba şeklinde , bu zamanları zihnine kodlayacak ve kitap okumayı sevgiyle bağdaştıracaktır. Bu da kitap okumayı, kitaplı hayatı sevmesi için koskoca bir neden. Onlara kitap okuduğumuz zamanlar ilişkilerin de güçlendiği vakitler…

Ayrıca yatmadan önce okuduğumuz bir kitapla veya birlikte gittiğimiz kütüphane, kitapçı ziyaretleriyle çocuklarımıza bir okuma rutini kazandırmış oluyoruz. Küçük yaşta edinilen deneyimler kalıcı olur. Bu rutinler ailenin vazgeçilmezi oldukça çocuklar da kitap okuma, kitapla vakit geçirme alışkanlığı edinmiş oluyorlar.

    İnteraktif okuma yapmak
Bilim adamları interaktif okumanın ne kadar erken başlarsa, etkisinin o kadar büyük olacağını söylüyorlar. İnteraktif okuma demek, çocuğa kitap okurken okumaya aktif katılımını sağlamaktır. Kitaplardaki resimler hakkında konuşmak, kitapla ilgili sorularına cevap vermek, kitabı kendince yorumlamasına müsaade etmek. Hatta bazen sadece kitabın resimlerine bakmak. Çocuk dinlemeye hazırsa okumaya başlamak…

  Resimlerine bakmak
Çocukların dikkatlerini öncelikle kitaptaki resimler çeker, bazen öylece, sakince bakarlar o resimlere. Hatta büyük kardeşlerin aldıkları kitapların resimleri küçük kardeşlerin de dikkatini çeker. Evde önceden kitap okuyan bir abi/abla varsa küçük kardeşlerin de kitap hayatlarına girmiş olur. İyi resimlenmiş çocuk kitapları çocuklara bilinçsizce ve oyunsal bir metodla estetik bilgisi de verir. Çocuklar önce resimleri okumayı öğrenirler sonra harfleri okumayı. Bu da kitapları sevmede büyük bir adım.

  Doğru hikaye, doğru konular
Çocuğun ilgisini çekecek, o anda ilgilendiği konular üzerinden kitaplar seçmek. Mesela bir dönem prenseslerle ilgili kitaplar, bazen star wars tarzı bazen ninjago kitapları ilgilelerini çekiyor. İlgisini çeken alandan gidersek genel olarak kitapları severler.

    Zorlamadan, sadece özendirerek
Kitap alışkanlığı olsun diye zorlamak yerine özendirmeye çalışmak en doğrusu. Bu da baştan beri saydığım maddelerle mümkün olabilir. Kitap bir sevgi işidir. Zorla okumak bunu alışkanlık haline getirmez. Biz istediğimiz için yapar, sıkılır zevk almaz. Zorlanan çocuk kitabı ve okumayı zihnine kötü anı olarak kaydeder. Sevdirerek ilerlersek daha başarılı oluruz.

Ödülle kitap okuma alışkanlığı kazandırmak da bana çok sağlıklı gelmiyor.
Mesela “Bu kitabı bitir, sana istediğin bisikleti/ telefonu /oyuncağı alacağım” gibi.. Kitabı başka bir şeyi elde etmek için okuduğunda, elde etmek istedikleri bitince ne yapacak ? Bana göre okumayı yemek, içmek gibi ihtiyaç duyacağı bir alışkanlık haline getirmek en güzeli. Bunun için de bizim tutumumuz önemli.

  Kendimiz de kitap okuyarak örnek olmak
Çocuklar söylediklerimizden çok bizim yaptıklarımıza bakarlar. Elimizde telefonla veya ekran karşısındayken çocuğumuzdan kitap okumasını istediğimizde etkili olabilir miyiz?  Veya bizi hiç kitap okurken görmediyse..Bu anlamda bir yetişkin modeli yoksa kitaba mesafeli davranabilir.
Bunun için evde okuma saatleri yapılabilir, herkes okuduğu kitabını alıp köşesine çekilir. Veya çocuklar  parkta, bahçede onlar oyun oynarken kitabınızı okursanız zihinlerine okuyan anne/baba resmi yerleşir. Veya evde o yanınızda oyun oynarken, kitabınızı okuyabilirsiniz.

    Kütüphaneye gitmek
Bir kütüphaneye gitme rutini oluşturmak. En sevdiğim kısım bu galiba. Keşke bizdeki  kütüphaneler 0 yaştan itibaren çocuklara kütüphanede vakit geçirme, aktivitelere katılma gibi imkanlar sunuyor olsa…

    Evde kitap okuma köşeleri oluşturmak
Çocuklar çadır gibi, kendi hallerinde kalabilecekleri mekanları severler. Kitap okumak için de sakinliğe ihtiyaç duyarlar. Bunun için kitaplarını koyabileceği kendisinin de ulaşabileceği bir dolap sistemi olabilir.  Yanına okuma koltuğu veya minder koyabiliriz. Veya kitaplarını koyacağı bir sepet olabilir. Maksat kitap için özenilmiş bir mekana sahip olmak. Orada sakince kendi halinde kalabilmesi.

Hatta bunu daha eğlenceli hale getirmenin yollarını arayabiliriz.

  El lambasıyla battaniye veya masanın altında veya evin herhangi bir köşesine kurulmuş bir çadırda ,
Mum ışığında veya  herhangi bir gece lambası ile okumak gibi ..
Çocuklar bu tarz farklılıkları seviyorlar. İçleri kıpır kıpır oluyor, mum ışığını görünce..İster mum olsun ister diğer ışıklar ortama sıcak hava bir katıyor. Mum ışığı sakinleştiriyor. Hele bir de bunu kış akşamında yapıyorsanız değmeyin keyfine.
  Bol kitaplı günleriniz olsun .

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT
Yorum Yok

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

Copyright © 2020 Tüm Hakları Saklıdır. Akhisar Kulis Haber Sitesinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video,vb.) kaynak gösterilmeksizin kullanılamaz.